48 lat temu Karol Wojtyła został papieżem. Wadowice pamiętają
16 października 1978 roku świat usłyszał nazwisko Karola Wojtyły. Gdy nad Kaplicą Sykstyńską pojawił się biały dym, a kardynał Pericle Felici ogłosił wybór metropolity krakowskiego na papieża, rozpoczął się jeden z najbardziej niezwykłych pontyfikatów w historii Kościoła. Nowy papież przyjął imię Jan Paweł II. Był pierwszym od 455 lat papieżem niepochodzącym z Włoch i pierwszym papieżem z Polski. Dla milionów Polaków jego wybór stał się wydarzeniem, które niosło nadzieję, poczucie godności i siły wspólnoty.
Kilka dni później, podczas inauguracji pontyfikatu 22 października 1978 roku, Jan Paweł II wypowiedział słowa: „Nie lękajcie się! Otwórzcie drzwi Chrystusowi”. Z czasem stały się one jednym z najbardziej rozpoznawalnych przesłań Jego nauczania i symbolem wezwania do przezwyciężania lęku, obrony ludzkiej godności oraz otwarcia na drugiego człowieka.
Pontyfikat, który zmienił historię
Pontyfikat Jana Pawła II trwał ponad 26 lat. Był to czas licznych podróży apostolskich, spotkań z wiernymi i przywódcami państw oraz dialogu z przedstawicielami innych wyznań i religii. Papież konsekwentnie przypominał o wartości ludzkiego życia, wolności, odpowiedzialności i solidarności. Szczególne miejsce w Jego nauczaniu zajmowała młodzież — z jego inicjatywy w 1986 roku odbyły się pierwsze Światowe Dni Młodzieży.
W pamięci Polaków szczególne miejsce zajęła pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Ojczyzny w czerwcu 1979 roku. Słowa wypowiedziane wtedy na placu Zwycięstwa w Warszawie — „Niech zstąpi Duch Twój! I odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi!” — przeszły do historii jako jeden z symbolicznych momentów przemian, które w kolejnych latach dokonały się w Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej.
Z Wadowic na Stolicę Piotrową
Historia Jana Pawła II rozpoczęła się jednak nie w Rzymie, lecz w Wadowicach.
To tutaj, 18 maja 1920 roku, urodził się Karol Wojtyła. W rodzinnym mieście spędził dzieciństwo i młodość, chodził do szkoły, przyjmował kolejne sakramenty, rozwijał swoje zainteresowania i nawiązywał przyjaźnie. Wadowice były miejscem, które ukształtowało przyszłego papieża i do którego przez całe życie powracał we wspomnieniach.
Dziś Jego obecność wciąż można odnaleźć w przestrzeni miasta. Prowadzi przez nie Szlak Karola Wojtyły, obejmujący miejsca związane z dzieciństwem i młodością przyszłego papieża, między innymi dom rodzinny, bazylikę Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny oraz miejsca związane z Jego edukacją.
Szczególnym punktem pozostaje rodzinny dom Karola Wojtyły, w którym dziś mieści się Muzeum Dom Rodzinny Ojca Świętego Jana Pawła II. Zgromadzone tam fotografie, dokumenty i pamiątki pozwalają spojrzeć na Niego nie tylko przez pryzmat późniejszej posługi, ale również jako na chłopca i młodego człowieka dorastającego w Wadowicach.
Dziedzictwo, które trwa
Jan Paweł II zmarł 2 kwietnia 2005 roku w Watykanie. 1 maja 2011 roku został beatyfikowany przez papieża Benedykta XVI, a 27 kwietnia 2014 roku papież Franciszek ogłosił go świętym.
Dla Wadowic pamięć o św. Janie Pawle II ma szczególny wymiar. Nie jest wyłącznie wspomnieniem wielkiej postaci Kościoła, ale także częścią historii miasta i jego mieszkańców. Ślady jego życia są wciąż obecne w Wadowicach i w miejscach odwiedzanych zarówno przez mieszkańców, jak i pielgrzymów przybywających z różnych stron Polski i świata.
48 lat później
Po 48 latach od tamtego październikowego wieczoru łatwiej dostrzec znaczenie wyboru Karola Wojtyły. Dla Kościoła był początkiem jednego z najdłuższych pontyfikatów w historii, dla Polski wydarzeniem, które stało się częścią drogi prowadzącej do odzyskania wolności, a dla Europy jednym z symbolicznych impulsów przemian końca XX wieku.
Dla Wadowic pozostał jednak przede wszystkim Karolem Wojtyłą — człowiekiem stąd. Chłopcem dorastającym nad Skawą, uczniem miejscowej szkoły, miłośnikiem sportu, teatru i literatury, a później księdzem, biskupem, kardynałem i papieżem. Jego droga z Wadowic na Stolicę Piotrową stała się historią znaną na całym świecie.
Historia Karola Wojtyły jest zarazem częścią znacznie dłuższej historii rodzinnego miasta. W 2027 roku Wadowice będą obchodzić jubileusz 700-lecia lokacji. Będzie to okazja, by spojrzeć na miasto przez pryzmat siedmiu wieków jego historii, tradycji i dziedzictwa, ale również zwrócić się ku przyszłości i kolejnym pokoleniom mieszkańców.
W 48. rocznicę wyboru Karola Wojtyły na papieża i w przededniu jubileuszu 700-lecia Wadowic warto pamiętać, że wielka historia zawsze wyrasta z konkretnych miejsc, ludzi i wspólnot. Jednym z takich miejsc są Wadowice — miasto, którego nazwa na zawsze została związana z człowiekiem, który 16 października 1978 roku został papieżem.
Fot. Kardynał Stefan Wyszyński podczas prywatnej audiencji u Jana Pawła II, 16 października 1978 r., ze zbiorów Biblioteki Narodowej, polona.pl
